Ugljikohidrati

ugljikohidrati

Ugljikohidrati su najvažniji izvor energije za naše tijelo. Biljke tvore ugljikohidrate iz anorganskih supstanci uz pomoć hlorofila i sunčeve energije.

Prema molekularnoj građi ugljikohidrati se dijele na monosaharide (jednostavni šećeri): glukoza, fruktoza, galaktoza; disaharide (dvostruki šećeri): saharoza, laktoza, maltoza; polisaharide (mnogostruki šećeri): skrob, celuloza, glikogen, pektin.

Prema probavljivosti dijele se na probavljive i neprobavljive.

Probavljivi uglikohidrati su skrob i šećeri koji se u organizmu prerade do jednostavnih šećera i prenose iz tankog crijeva u krv. Višak ugljikohidrata se deponuje u mišićima i jetri u obliku glikogena. Kada su i te rezerve popunjene, šećer se pretvara u mast i prenosi u masno tkivo kao rezervna energija.

Neprobavljivi ugljikohidrati su polisaharidi biljnog porijekla, koji se u tijelu ne mogu preraditi i koristiti kao izvor energije. Tu spadaju lignin, pektin, celuloza. Iako se iz ovih ugljikohidrata ne može iskoristiti enerija, njihova važnost za ljudsko tijelo se ne smije zanemariti. Mnoge studije su dokazale da su ove supstance neophodne za zdravu probavu, jer povećavaju volumen stolice, pojačavaju transport probavljenih supstanci kroz crijeva i olakšavaju pražnjenje crijeva. Također utiču na probavu i resorpciju drugih hranjivih supstanci. Tako mogu da uspore ulazak glukoze u krv ili da onemoguće resorpciju lipida. Preveliko unošenje neprobavljivih ugljikohidrata može smanjiti resorpciju kalcija, magnezija, željeza i cinka.

Najveći dio ugljikohidrata u hrani nalazi se u formi polisaharida. Tijelo može samo monosaharide koristiti kao energiju. Tako na primjer, glukoza daje kompletnu energiju za ćelije krvi i velikim dijelom za mozak.

Ugljikohidrati su važni i kao sastavni dijelovi ćelija i tkiva.

Najvažniji izvor ugljikohidrata su biljnog porijekla.
Probava ugljikohidrata počinje već u ustima, gdje se nalazi prvi enzim njihove probave, amilaza. Zato je ugljikohidrate (kao i ostale namirnice) jako važno dobro sažvakati i natopiti pljuvačkom.

(zdravlje.at)