Aneurizma aorte
Aneurizme nastaju zbog slabljenja zida aorte.
Aneurizma je opasno proširenje aorte, koje kod čak polovine pacijenata može dovesti do smrti.
Aorta normalno ima prečnik od dva centimetra.
Kod oko 5% muškaraca starijih od 65 godina je prečnik aorte 3 ili više centimetara.
Od prečnika većeg od 5 centimetara postoji opasnost pucanja krvnog suda.
U tom slučaju ostaje jako malo vremena za hitnu operaciju. Čak polovina pacijenata umire zbog gubljenja krvi, a ako nakon operacije dođe do otkazivanja funkcije bubrega, prognoza je jako loša.
Aneurizme nastaju zbog slabljenja zida aorte. Gentetski uticaj je moguć, ali najčešće nastaje kod arterioskleroze, nakon određenih infekcija (gljivice, sifilis), te upale aortne stijenke (aortitis).
Kada aorta pukne, pogođena osoba prvo ima jake bolove i može brzo izgubiti i svijest. Neki pacijenti imaju bolove u leđima.
Pored toga, na žalost nema drugih simptoma. Čak 80% slučajeva prolaze skroz bezbolono.
Pregled ultrazvukom je najbolji način da se otkrije aneurizma gdje se može odrediti veličina i proširenost.
Pregled se preporučuje svim muškarcima starijim od 65 godina, a ukoliko postoji genetička predispozicija, muškarcima i ženama starijim od 55 godina.
Pušači, pacijenti sa povišenim krvnim pritiskom, kardiovaskularnim bolestima, kao i nakon infarkta, spadaju u rizičnu grupu za dobijanje ove bolesti.
Ukoliko je aorta malo proširena, pregledi se obavljaju jednom godišnje, a kod povećanja većeg od 4,5- 5 cm se odlučuje da li je potrebna preventivna operacija.
Pored veličine aorte, ljekari uzimaju u obzir opšte stanje pacijenta, napetost zidova krvnih sudova i lokalni pritisak.
Time se pokušava odrediti opasnost proširenja, da bi se spriječili nepotrebni zahvati.
Kod muškaraca se operacija preporučuje kod širine aorte od 5-5,5 cm, a kod žena već kod širine od 4,5-5 cm.
Opasnost pucanja aorte raste sa njenom širinom, kod 5 cm je rizik pucanja 5%, kod širine od 6 cm 10-20%.
Za vrijeme otvorene operacije, hirurg ušiva plastičnu protezu na zdravi dio žile iznad i ispod aneurizme. Ovo je najčešća metoda, posebno kod pacijenata sa jakom arteriosklerozom.
Stent proteza se ubacuje da bi začepila proširenu aortu, što na žalost funkcioniše kod samo polovine pacijenata. Da bi se ona mogla ubaciti, potreban je razmak od najmanje 1,5 cm između aneurizme i arterije koja vodi krv prema bubrezima.
Broj smrtnih slučajeva za vrijeme operacije je kod otvorene operacije 2-5%, kod stent zahvata 1-2%.
Rizik je puno veći ukoliko se kod postojeće aneurizme ništa ne poduzme.
(zdravlje.at)
