Antidepresivi
Depresija se najčešće liječi antidepresivima koji uklanjaju ili ublažavaju simptome bolesti. Njima se ne liječe osnovni poremećaj koji uzrokuje depresiju. Neke nove studije pretpostavljaju da dugogodišnje uzimanje antidepresiva može imati i djelovanje na biološki uzrok bolesti, te poticati rast novih moždanih ćelija.
Ukoliko se antidepresivi uzimaju redovno i onako kako ljekar preporuči, raspoloženje se popravlja u roku od jedne do šest sedmica.
Svjetska zdravstvena organizacija preporučuje uzimanje antidepresiva i 6 do 9 mjeseci nakon nestajanja simptoma, a neki stručnjaci preporučuju višegodišnje ili doživotno uzimanje lijekova kod pacijenata sa hroničnom depresijom.
Moderna medicina smatra da je depresija tjelesna bolest nervnog sistema na čiji nastanak utiču različiti fiziološki i nervni faktori. Bolest se javlja kada se u dijelu mozga zaduženom za raspoloženje desi promjena u nervnim ćelijama i hemijskim procesima u mozgu.
Bolest izazivaju vanjski faktori kao što su pretrpljeni stres, loša ishrana, slaba tjelesna aktivnost, alkohol, narkotici, neki lijekovi, manjak svjetla.
Dokazana je i genetska predispozicija za nastajanje depresije.
Raspoloženje zavisi od rada nervnih ćelija u mozgu i hemijskih tvari i električnoj struji koji preko receptora nadražuju nervne ćelije i tako aktiviraju moždane centre.
Depresija je povezana sa smanjenom aktivnošću nekih moždanih hormona u neurotransmiterima. Radi se o serotoninu koji je zadužen za raspoloženje i noradrenalinu koji nas aktivira.
Za međusobnu komunikaciju nervnih ćelija (neurona) tj. prijenos impulsa preko sinapse su zaduženi neurotransmiteri kao serotonin, noradrenalin i dopamin koji imaju prirodnu antidepresivnu funkciju. Ukoliko se njihova količina u mozgu smanji, ne mogu dobro obavljati svoju funkciju.
Na nastanak depresije utiče i poremećen stresni mehanizam, odnosno prekomjerno lučenje stresnih hormona, kao što su kortizol i CRH. Više od 50% pacijenata depresije imaju povećanu količinu kortizola koji uništava nervne ćelije i negativno utiče na hemiju mozga.
Antidepresivi pojačajavu djelovanje jednog ili više moždanih hormona.
Kada antidepresiv uđe u organizam, dolazi do mozga i pomaže „sretnim“ hemikalijama da jače i duže djeluju na neurone. Nakon duže upotrebe, antidepresivi sprječavaju aktivnost stresnih hemikalija.
Antidepresivi se razlikuju u zavisnosti od mehanizma djelovanja.
Trećina bolesnika ne reaguje na prvi propisani antidepresiv. Ukoliko mislite da vam lijek ne pomaže, ljekar vam može ili povećati dozu lijeka koji uzimate, dodati još jedan lijek koji ćete uzimati zajedno sa prvim ili vam promijeniti terapiju, te ćete uzimati drugi lijek sa drugim mehanizmom djelovanja.
Teža depresija se može terapirati sa više lijekova istovremeno, što dovodi do šireg djelovanja na biohemijske uzroke bolesti. Kada se nađe idealna terapija, oko 90% pacijenata osjeti ublažavanje ili potpuno nestajanje simptoma depresije.
Pacijenti koji su imali samo jedan napad depresije se mogu nakon jedne terapije antidepresivima oporaviti i više nikada ne dobiti simptome. Ali postoji mogućnost i da se depresija vrati, a osobe koje su imale više depresivnih epizoda imaju povećan rizik novih napada čitavog života.
Antidepresivi ne dovode do ovisnosti. Zbog toga se nemojte brinuti ukoliko lijek morate dugo (ili možda do kraja života) uzimati.
Antidepresivi mogu dovesti do pojavljivanja nuspojava koje se često javljaju na početku terapije i to prije nego što dođe do poboljšanja simptoma.
Antidepresivi vam pomažu da lakše riješite svoje životne probleme, ne da ih potisnete ili zaboravite.
Antidepresivi ne dovode do samoubistva, nego smanjuju rizik od samoubistva. Depresija navodi na razmišljanje o samoubistvu, a antidepresivi ublažavaju depresiju i u najvećem broju slučajeva uspijevaju otkloniti motive i razmišljanje o samoubistvu. Ukoliko pacijent koji uzima antidepresive ipak ubije samog sebe, to znači da lijekovi nisu dovoljno djelovali.
U slučaju depresije treba potražiti pomoć ljekara, najbolje specijaliste psihijatra ili psihologa.
(zdravlje.at)
