Infekcija salmonelama

Salmonele su bakterije iz crijeva, štapićastog oblika, veličine od samo nekoliko mikrometara. Dijele se u dvije grupe: Salmonella enterica i Salmonella bongori. Obje grupe se opet dijele u 2.500 podtipova. Najveći broj salmonela dovodi do infekcija probavnog trakta, a i izazivači tifusa i paratifusa (S. Typhi i S. Paratyphi) pripadaju ovoj velikoj grupi bakterija.

U najvećem broju slučajeva se salmonelama inficira preko kontaminiranih namirnica. Pored toga su mogući i inditerktni načini prijenosa bakterije, na primjer maženjem domaće životinje ili reptila u terariju. Uzročnici bolesti se nalaze u crijevima životinje, ali i na koži ili krznu. Da bi u tom slučaju došlo do infekcije, neophodno je da salmonele sa ruku, preko usta, uđu u probavni trakt. Dovoljno je da se nakon posjete zoološkom vrtu jede sladoled sa prethodno neopranim rukama.

Salmoneloza je infekcija uglavnom nedovoljno ispečenim ili prijesnim mesom peradi, govedine ili svinjetine. Pored toga do infekcije dolazi jedenjem inficiranim jajima, gdje se salmonele nalaze uglavnom na kori jajeta, jako rijetko u jajetu.
Sve namirnice koje su direktno ili indirektno u kontaktu sa klicom salmonele, mogu biti uzročnici infekcije salmonele, isto tako i namirnice koje u sebi sadrže prijesna jaja kao što su sladoled ili majoneza.

Posebno ugroženi su djeca, stariji ljudi, trudnice i osobe sa lošim imunim sistemom kod kojih dolazi do težih formi bolesti.

Da bi se zaštitilo od infekcije salmonele, najvažnije su higijena i termička obrada namirnica.
Na namirnici se ne vidi da li se na njoj nalazi salmonela ili ne. Zbog toga se preporučuje da se pored redovnog pranja ruku, u kuhinji što čišće radi: prije svega je važno da se odvoje prijesne od gotovih namirnica. Nemate ništa od toga ako ste salmonelom zaraženo meso dobro ispekli i uništili bakteriju, a istovremeno sjekli salatu na podlozi na kojoj ste prije toga rezali zaraženo meso.
Sve namirnice koje se jedu neskuhane treba što bolje oprati prije jela. Iako se na salati i drugim vrstama povrća ne nalaze salmonele, ipak je moguć indirektan prijenos bakterija na njih. Zbog toga operite povrće prije jela.

Salmonele se na sobnoj temperaturi jako brzo razmnožavaju, čak i u frižideru je moguće dalje razmnožavanje. U zamrznutim namirnicama se ne razmnožavaju, ali i ne umiru.
Opasnost predstavlja i prebrzo ili prekratko prženje. Kada izvadite meso iz zamrzivača i neodleđeno pržite, lako se može desiti da je meso samo iz vana isprženo, a unutra ne.
Kod odmrzavanja peradi ili divljači pazite da voda od otapanja bude pokupljena u posebnu posudu i odmah posebno istrešena, a posuda dobro oprana. Pazite i da ostale namirnice ne dođu u kontakt sa tom vodom, a posuđe i ruke dobro operite.

Direktna zaraza sa osobe na osobu je rijetka ali moguća. Osobe koje su bolovale od infekcije izbaciju još neko vrijeme nakon oporavka salmonele preko stolice. Najvažnija prevencija je i u ovom slučaju pranje ruku.

Inkubacija traje od nekoliko sati do maksimalno tri dana. Nako toga dolazi do salmoneloze koja se manifestuje jakim i intenzivnim simptomima proljeva i/ili povraćanja. Pored toga javljaju se drhtavica i jako znojenje prouzrokovani povišenom temperaturom. Kod težih slučajeva javljaju se grčevi u stomaku i povećano gubljenje tečnosti, prije svega kod starijih osoba i djece.

Kako bolest naglo, brzo i intenzivno dođe, tako se i smiruje: nakon samo dan- dva je najgore prošlo.

U slučaju infekcije što prije otiđite ljekaru. Terapija je čisto simptomatska. Proljev, povraćanje, znojenje dovode do velikog gubitka vode i elektrolita. Zbog toga je neophodno unositi dovoljno tečnosti i minerala. Posebnu pažnju mora se posvetiti maloj djeci i starijim osobama, jer kod njih je velik rizik dehidracije. U slučaju temperature se preporučuje mirovanje, a ljekar odlučuje da li je potrebno uzeti i lijekove za spuštanje temperature. Kod jakih bolova, dužem trajanju simptoma i lošem generalnom zdravstvenom stanju, obavezno je ponovo otići ljekaru.

(zdravlje.at)