Fimoza

Fimoza je stanje u kojem je nemoguće, u manjem ili većem stepenu povlačenje pokretne kožne duplikature, nazvane udna navlaka ili prepucijum preko glavića uda (glans penis).

Na rođenju samo kod 4% novorođenčadi moguće je povlačenje preucijuma preko glavića uda.
U toku razvoja povećava se prostor između glansa penisa i prepucijuma tako da je moguće povlačenje prepucijuma u 20% novorođenčadi u toku šestog mjeseca života i 50% na kraju prve godine života.

Polni ud (penis)- anatomija
Idući nazad ka naprijed, na polnom udu se opisuju sljedeća tri dijela:
1.korijen polnog uda (radix penis) je njegov zadnji prošireni, skriveni dio, koji je pričvršćen uz donje ivice desne i lijeve karlične kosti
2.tijelo polnog uda (corpus penis), predstavlja njegov srednji, slobodni i najduži dio
3.glavić uda (glans penis) je njegov prednji prošireni dio, oblika kupe, koji na svom vrhu nosi spoljašnji otvor mokraćne cijevi (ostium urethrae externum).
Glavić uda je pokriven slobodnom pokretnom kožnom duplikaturom, nazvanom udna navlaka ili prepucijum (preputium).

Patogeneza
Na kraju prve godine života, incidencija fimoze moguća je u oko 50% muške novorođenčadi, dok se procenat povećava na 89% u dobi od tri godine života.
Incidencija fimoze je 8% u uzrastu od 6 do 7 godina i samo 1% u mladuća u dobi od 16 do 18 godina.
Fimoza može biti primarna (fiziološka) bez znakova ožiljaka ili sekundarna (patološka) sa ožiljcima, kao posljedica patološkog stanja pod nazivom balanitis xerotica obliterans, kao i drugih patoloških stanja.
Fimoza se mora razlikovati od normalnog lijepljenja prepucijuma na glavić, što je fiziološka pojava.
Međutim, najčešći uzrok fimoze u bilo kojem uzrastu je hronično zapaljenje zbog loše lokalne higijene.

Parafimoza
Parafimoza je retrakcija preuskog perpucijuma iza glavića uda u glanularnom sulkusu (žlijeb glavića penisa).
Parafimoza se mora smatrati hitnim slučajem: zbog pritiska dolazi do edema (oticanja), dok zbog otežane perfuzije (cirkulacije) distalno od konstriktivnog prstena postoji rizik nekroze glansa penisa.

Dijagnoza
Dijagnoza fimoze i parafimoze je fizički pregled. Ako se prepucij ne može povući ili se može samo djelimično povući i pokazuje konstriktivni prsten na glansu penisa, nesrazmjer između širine prepucija i promjera glavića penisa mora se predpostaviti.
Osim skučenog prepucijuma, može postojati adhezija između unutatnje površine prepucija i  glanularnog epitela (glavića uda) i/ili fraenulum breve.
Fraenulum breve dovodi do podizanja glavića prema trbuhu nakon što povučemo kožicu.

Liječenje
Liječenje fimoze kod djece zavisi od odluke roditelja i može biti: konzervativna terapija, plastična operacija ili radikalno obrezivanje nakon završetka druge godine života.

Konzervativna terapija:
Mast ili krema koja sadrži kortikosteroide (0,05- 0,10%) dva puta dnevno u toku 20- 30 dana. Terapija nema nuspojave.

Plastično obrezivanje:
Plastično obrezivanje ima za cilj postizanje kožice širokog opsega sa punom retrakcijom- povlačenjem. U ovom slučaju kožica je očuvana (dorzalni rez, djelimično obrezivanje).
Međutim, kod ovog postupka postoji opasnost recidiva- povratka fimoze.

Radikalno obrezivanje:
Apsolutna indikacija za obrezivanje je sekundarna fimoza. Indikacija u primarnoj fimozi su rekurentna balanoposthitis i rekurentne infekcije mokraćnih puteva u bolesnika sa anomalijama urotrakta.
Obrezivanje u dječijem uzrastu se ne preporučuje ako ne postoje medicinski razlozi.

Kontraindikacije za obrezivanje su: koagulopatije, akutne lokalne infekcije, kongenitalne anomalije penisa, posebno hipospadije ili ukopani penis, jer kožica može biti potrebna za rekonstruktivne procedure.

Autor: Dr. Theodosios-Georgios Sarikas, urolog

(zdravlje.at)